Status van de blokkeringsregeling bij executoriale verkoop van aandelen in een B.V.

Door het opnemen van een blokkeringsregeling in de statuten van een B.V. wordt de verkoop van aandelen beperkt, waardoor de inmenging van derden in de B.V. voorkomen kan worden. Wanneer een aandeelhouder zijn aandelen wil overdragen dient de blokkeringsregeling in acht worden genomen. Deze regeling kan bestaan uit:

  1. een aanbiedingsregeling waarbij de aandelen een gewenste overdracht eerst aangeboden worden aan de overige aandeelhouders; of
  2. een goedkeuringsregeling waarbij de verkopende aandeelhouder aan een orgaan van de B.V. toestemming moet vragen om de aandelen over te dragen.

Executoriale verkoop

Aandelen kunnen worden bezwaard met een pandrecht. Bij het in verzuim blijven van de aandeelhouder, kan de pandhouder overgaan tot executoriale verkoop van de aandelen. De executoriale verkoop zal in beginsel geschieden door middel van een openbare verkoop (artikel 3:250 BW). Echter levert deze wijze van verkopen over het algemeen minder op. Met toestemming van de voorzieningenrechter of in overeenstemming met de pandgever kan een afwijkende wijze van verkoop afgesproken worden (artikel 3:251 BW). De wetgever beoogt door deze algemene executieregels de belangen van de pandgever en de overige crediteuren te waarborgen.

Blokkeringsregeling bij executoriale verkoop

De wet bepaalt dat de blokkeringsregeling ook geldt bij een uitwinning van een pandrecht (artikel 2:198 lid 6 BW). In een recente uitspraak heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de blokkeringsregeling niet de bescherming biedt die door de algemene executieregels in de artikelen 3:250 BW en 3:251 BW wel wordt geboden. Het doel van de openbare verkoop is het behalen van een zo hoog mogelijke opbrengst, wat in het belang is van zowel de pandgever als de overige crediteuren. Doordat de blokkeringsregeling in de bescherming van deze belangen tekort schiet, dient een executieverkoop van aandelen altijd plaats te vinden overeenkomstig de algemene executieregels in de artikelen 3:250 BW en 3:251 BW, maar wel met inachtneming van de blokkeringsregeling in de statuten van de B.V.

Gevolgen

Pandhouders dienen de aandelen in beginsel dus openbaar te verkopen. Een openbare executieverkoop van aandelen in een B.V. met een blokkeringsregeling is echter praktisch niet mogelijk, niet zinvol of niet de optimale wijze van verkoop van de aandelen. Vanwege de blokkeringsregeling zijn de aandelen immers niet vrij overdraagbaar en dient de pandhouder de aandelen eerst aan te bieden aan overige aandeelhouders. In dat geval kan niet meer gesproken worden over een openbare verkoop. Door de praktische belemmeringen en/of onmogelijkheden zal de pandhouder de aandelen onderhands dienen te verkopen. Hiervoor zal de pandhouder wel eerst toestemming moeten vragen bij de voorzieningenrechter of overeenstemming bereiken met de pandgever. De pandhouder kan vervolgens de aandelen onderhands verkopen en de regels van de blokkeringsregeling daarbij in acht nemen.