Status centraal aandeelhoudersregister (CAHR)

De bestrijding van financieel-economisch criminaliteit is een actueel en veelbesproken onderwerp. Om criminaliteit waarbij er gebruik wordt gemaakt van verschillende vennootschappen (lees hiervoor verder: een BV) goed tegen te kunnen gaan, is het allereerst van belang om een duidelijk beeld te krijgen hoe de vennootschap er achter de schermen uitziet.

Een belangrijke speler bij de vennootschap is de aandeelhouder. In het huidige systeem moet elke vennootschap zelf een aandeelhoudersregister bijhouden met informatie over haar aandeelhouders, te weten de naam, het adres, het aantal aandelen (met aanduiding en op welk moment en hoe de aandelen zijn verkregen. Deze gegevens zijn niet altijd compleet en bovendien niet toegankelijk voor het uitvoeren van controle door de overheid.

Daarom is in 2011 in de Tweede Kamer voorgesteld om een Centraal Aandeelhoudersregister (CAHR) in te voeren. Dan zal niet de meer de vennootschap zelf, maar de notaris verantwoordelijk zijn voor het doorgeven van relevante informatie voor zover dit voortvloeit uit een door hem gepasseerde akte. Dit vergroot de betrouwbaarheid van het CAHR ten opzichte van het aandeelhoudersregister in zijn huidige vorm. Het CAHR wordt ondergebracht bij de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie. Alleen aandeelhouders, notarissen en overheidsdiensten kunnen toegang krijgen tot het register.

De procedure met betrekking tot de invoering van het CAHR is op dit moment al in een vergevorderd stadium. In 2018 hebben de initiatiefnemers, na een wijziging naar aanleiding van het advies van de Raad van State, een wetsvoorstel ingediend. Begin dit jaar is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) gevraagd om een advies uit te brengen over dit wetsvoorstel.

Op 20 maart 2019 heeft de AP laten weten op een aantal punten nog niet overtuigd te zijn van de noodzaak van het CAHR. Het belang om financieel-economische criminaliteit tegen te gaan wordt erkend, maar aan de andere kant ziet de AP ook een inbreuk op de privacy van betrokken aandeelhouders. De AP adviseert aan de Tweede Kamer om nader in te gaan op de inbreuk van de privacy en het tegengaan van criminaliteit.

Daarnaast is de AP niet overtuigd van de effectiviteit van het CAHR. Aangezien elke notariële akte vanaf het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel in het register verwerkt moet worden, is de kans groot dat het tientallen jaren kan duren voordat het register compleet is. Dat geeft criminelen de mogelijkheid om hun financieel-economische criminele activiteiten voort te zetten met de aandelen die zij reeds in bezit hebben.
Tenslotte luidt het advies van de AP om nader in te gaan op de noodzaak van registratie van aandeelhouders met een klein aandeelhoudersbelang.

Al met al is de AP, anders dan de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie (KNB), nog niet overtuigd van het instellen van een CAHR. Het uiteindelijke advies luidt dan ook om de procedure niet voort te zetten, tenzij de bovenstaande punten voldoende worden weerlegd in een gewijzigd wetsvoorstel.